Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

Dendermonde

ALFRED COURTENS (1889-1967)

Wanneer Alfred Courtens op 27 juni 1889 in Brussel vanuit moeder Maria Van der Cruyssen het levenslicht aanschouwt, zal kunst zijn hele bestaan een familieaangelegenheid blijken te zijn. Dat begint bij vader Franz (°1854), die schildert, hetgeen later ook zijn iets oudere broer Herman (°1884) zal gaan doen, terwijl zo’n tien jaar later jongere broer Antoine (°1899) wordt geboren, die zijn weg in de architectuur gaat zoeken.

En met een schilderende vader is het natuurlijk geen probleem om zelf kunstonderwijs te gaan volgen. Op de Brusselse academie krijgt Alfred les van beeldhouwer Charles Van der Stappen, om daarna verder te studeren aan het Hoger Instituut van de Antwerpse academie met beeldhouwer Thomas Vinçotte als leermeester en Rik Wouters en Oscar Jespers als medeleerlingen. Wanneer Alfred in 1913 voor zijn werkstuk Le Caprice de Godecharleprijs ontvangt, kan hij meteen een studiereis naar Italië bekostigen.  

Alfred Courtens staat weldra bekend als de beeldhouwer van de Koninklijke Familie, want naast borstbeelden van ministers verzorgt hij ook een bronzen beeld van koning Boudewijn in het stadhuis van Brugge, een beeld van de jong gestorven Belgische koningin Astrid in haar geboorteland Zweden, in hoofdstad Stockholm, een beeld van koning Leopold II voor Oostende en van generaal Jacques de Dixmude voor Diksmuide. Voor de stad Kortrijk maakt Alfred Courtens zowel een beeld van koningin Astrid als een Leiemonument, terwijl in Dendermonde het borstbeeld aan de oever van de Dender van zijn vader Franz van zijn hand is. In die laatste stad wordt Courtens in 1928 leraar aan de koninklijke academie, waar hij tot 1951 les blijft geven in boetseren en beeldhouwen.

Intussen heeft Alfred aardig wat erkenning verworven: een medaille op de internationale tentoonstelling van Barcelona (1911), een ‘sociétaire’ van de Sociéte nationale des Beaux-Arts de France (1924), is hij aanvaard als werkend lid van de Nationale Academie van Schone Kunsten van België (1932) en mag hij zich Commandeur in de Kroonorde (1951) en Groot-Officier in de Leopoldsorde (1957) noemen.

Zijn bekendste werken zijn het ruiterstandbeeld van Koning Albert I aan de voet van de Brusselse Kunstberg, dat tussen 1940 en 1950 tot stand is gekomen, enigszins vertraagd door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, en het ruiterstandbeeld van Leopold II aan het strand van Oostende aan de doorgang die aldaar ‘De Drie Gapers’ wordt genoemd.

Nadat zijn vader naar de Brusselse gemeente Sint-Joost-ten-Node is verhuisd, wordt ook de Belgische hoofdstad de woonplaats van Alfred. In 1917 huwt hij er Jeanne Bounameaux en op 19 december 1967 overlijdt hij in Sint-Joost.


Oeuvre (onvolledig):

1914

Le Caprice (jonge meid op bok), brons.

Grasveld Bosrechterstraat, tegenover Sint-Clemenskerk, Watermaal-Bosvoorde.

1914

Beelden Schermer en Kruisboogschutter, steen.

Onze-Lieve-Vrouw ter Zavelkerk, linkerzijde (Grote Zavel), Brussel.

1919

Oorlogsmonument WO I met Belgische Maagd, brons.

Vrijheid, tegenover gemeentehuis, Arendonk.

1919

La Charité - De Liefdadigheid, kleine bronzen groep.

Dankbetuiging voor de leden van het Turnhoutse Arrondissementkomiteit voor hulp en voeding tijdens WO I.

1920

L’Insurgée - De Opstandeling.

Antwerpen.

1921

Oorlogsmonument WO I met vrouw en leeuw, brons en arduin.

Voor Sint-Egidiuskerk, Kerkstraat, Sint-Gillis-Waas.

1923

Oorlogsmonument WO I met soldaat, vrouw, man opkijkend naar arend, brons.

Parc Warocqué, Rue Arthur Warocqué, La Louvière.

1924

Oorlogsmonument WO I met soldaat, brons.

Place de Mont, naast Notre-Dame de l’Assomptionkerk, Sombreffe.

1924

Oorlogsmonument WO I, vrouw met zwaard en haan.

Stadhuis, Rue Charles Magnette 17, Virton.

1929

Standbeeld Koningin Elisabeth, witte cararamarmer.

Koninginnepark, Elisabethlaan, Eisden.

1930

Standbeeld Generaal Jacques de Dixmude, brons.

Sokkel van architect-broer Antoine Courtens.

Grote Markt, Diksmuide.

1930

Oorlogsmonument WO I met soldaat, brons.

Krijgskerkhof, Kerkhofweg, Dendermonde.

1931

Ruiterstandbeeld koning Leopold II, brons.

Met twee beeldengroepen ‘Dank van de Kongolezen t.a.v. Leopold II om hen te hebben bevrijd van de slavernij onder de Arabieren’ en ‘Hulde van de Oostendse vissersbevolking’.

I.s.m. architect-broer Antoine Courtens.

De Drie Gapers, Koning Boudewijnpromenade, nabij verlengde Koninginnelaan, Oostende.

1938

Beeld van Koningin Astrid, witte steen.

Koningin Astridpark, zijde Graaf de Smet de Naeyerlaan, Kortrijk.

1939

De Twaalf Apostelen, steen.

I.s.m. architect-broer Antoine Courtens.

Portaal Gesùkerk, Koningsstraat 165, Sint-Joost-ten-Node-Brussel.

1948

Reliëfportret fabrikant Paul Henricot, brons op witte steen.

Rue Belotte 5, nabij Usine n°.2, Court-Saint-Étienne.

1949

Memoriaal Belgo-Britannique, stenen zuil.

Chaussée de Lille, Hertain.

1950

Borstbeeld schilder Franz Courtens, brons.

Franz Courtensstraat, Denderoever, Dendermonde.

1951

Standbeeld Peter Benoît, brons op blauwe hardstenen sokkel.

Parkingang, Stationsstraat, Harelbeke.

1951

Ruiterstandbeeld koning Albert I, brons.

Kunstberg, Keizerslaan, Brussel.

1956

Herdenkingsplaquette met vijf Belgische koningen.

Onder arcade van Jubelpark, Brussel.

1956

Medaillon koningin Elisabeth t.g.v. haar 80de verjaardag.

BELvue, Museum van de Dynastie,  Paleizenplein 7, Brussel.

1957

Leiemonument met bronzen beeldengroep en koning Leopold III.

I.s.m. architecten Libotte en Fontaine.

Koning Albertpark, bij Burgemeester Vercruysselaan en kanaal naar Bossuit, Kortrijk.

1960

Borstbeeld koning Leopold III, marmer.

Ministerie van Cultuur, Administratie van Schone Kunsten.

????

Beeld Sint-Theresia.

Sint-Jan Baptist ten Begijnhofkerk, Begijnhof 1, Brussel.

????

Beelden Heilige Maagd en Sint-Pieter.

Sint-Pieterscollege, Coghenlaan 213, Ukkel-Brussel.

????

Beeld Leda, marmer.

Museum van Schone Kunsten, Féronstrée 86, Luik.

????

Borstbeeld koningin Elisabeth.

Koninklijk Conservatorium, Regentschapsstraat 30, Brussel.