Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

Dendermonde

JOS DE DECKER (1912-2000)

Een echte zoon van Dendermonde en vooral van Oscar De Decker en Maria Hofmans, deze op 10 augustus 1912 geboren beeldhouwer. Zijn eerste liefde is voor de viool, met een opleiding aan de stedelijke muziekschool van Dendermonde. Maar na een korte tijd als violist de kost te hebben verdiend, komt een nieuwe liefde op zijn pad, de beeldhouwkunst. Jos volgt vanaf 1928 de Dendermondse Academie voor Schone Kunsten, waar hij les krijgt van Alfred Courtens. Daarna kan hij zich met een beurs van het ‘Fonds der meestbegaafden’ in 1931 gaan vervolmaken aan de Brusselse Academie bij Jacques Marin, Victor Rousseau en Egide Rombaux. Wanneer hij daar is afgestudeerd, maakt hij een reis naar Italië in 1937, voor menigeen het mekka van de klassieke beeldhouwkunst. Intussen is hij vanaf 1934 gaan werken in het atelier van leermeester Rombaux, waaraan hij tot 1940 verbonden blijft en in die tijd al meewerkt aan enkele oorlogsmonumenten.   


In 1941 wordt Jos De Decker met het beeld Eva tweede bij de Grote Staatsprijs voor Beeldhouwkunst, ofwel de Prijs van Rome, wat hem een reisbeurs oplevert. Maar daar zal tijdens de Tweede Wereldoorlog wel niet veel mee gedaan zijn ... Na die oorlog wordt Jos in 1947 aangesteld als leraar aan de Academie voor Schone Kunsten in Dendermonde, waar hij in 1952 zijn vroegere leraar Alfred Courtens als professor Beeldhouwen opvolgt om uiteindelijk van 1970 tot 1978 directeur van deze kunstopleiding te worden.


Intussen heeft De Decker in 1948 de Provinciale Prijs voor Plastische Kunst van Oost-Vlaanderen behaald.

Zijn thematiek draait grotendeels rond de vrouw, het kind en het paard, waaraan hij aanvankelijk zeer figuratief vorm geeft. Maar vanaf de tweede helft van de jaren 1950 begint hij vooral zijn naakte vrouwenfiguren sterker te stileren en rond 1980 worden zijn beelden abstracter. Maar vanaf de jaren 1990 zoekt De Decker opnieuw de figuratieve weergave op.


Een van zijn eerste werken na zijn opleiding is een opdracht van de Dendermondse Oud-Strijders in 1938. Zij wensen een borstbeeld van de dan net drie jaar tevoren bij een auto-ongeluk in Zwitserland omgekomen koningin Astrid. Op 17 juli 1938 is dat beeld onthuld op de Denderlaan, die dan reeds is omgedoopt in Koningin Astridlaan. Daar staat het bronzen beeld nog steeds zeer centraal in het rivierpanorama van de stad. Daarnaast heeft De Decker voor heel wat Oost-Vlaamse oorlogsmonumenten bronzen of hardstenen figuren, danwel reliëfs gerealiseerd.


Een bijzonder oorlogsmonument vormde lange tijd de Scheldebrug bij Eine, die op aanwijzing van de Amerikanen in 1928 werd gebouwd uit spanbeton en was geschonken door de staat Ohio als nagedachtenis aan de Slag aan de Schelde uit Wereldoorlog I. Vier beelden van Amerikaanse bizons moesten iedereen aan de schenkers herinneren. Bij de start van WO II wordt de Ohiobrug opgeblazen door de Britse genie, maar in 1954 komt er een nieuwe, bredere brug naar gelijkenis met de vroegere, waarvoor Jos De Decker vier nieuwe bizons uit kunststeen realiseert. Maar bij de verbreding en rechttrekking van de Schelde in 1982 verdwijnt de Ohiobrug voorgoed. Enkel de bizons overleven, nu langs de toegangswegen.


Wanneer Dendermonde zijn beroemde Ommegang weer in ere gaat herstellen, zorgt Jos in 1958 voor een nieuwe Walvis als een van de pronkstukken van de stoet.  


Als in 1979 de stad Brussel een oude traditie van openbare drinkplaatsen symbolisch wil herstellen, wordt er onder meer teruggegrepen naar het werk van Pieter Breughel de Oude om die fonteintjes te voorzien van een passend beeldhouwwerk. Elke drinkplaats heeft drie bassins: onderaan voor honden, daarboven voor paarden, dan een groot bekken voor mensen met daarboven nog een drinkschaaltje voor vogels. Er worden vanaf 1982 twaalf fonteinen geplaatst, die door beeldhouwers Jean Roig en Jos De Decker worden voorzien van een Breugheliaans motief. Omdat juist deze beeldjes nogal in trek zijn, werden er reeds diverse gestolen, zodat je niet op alle hieronder opgegeven originele plaatsen nog zo’n fontein zal aantreffen.


Oeuvre (onvolledig):



1938

Borstbeeld koningin Astrid, brons.

I.s.m. stadsarchitect Fernand de Ruddere.

Pleintje Koningin Astridlaan, Dendermonde.

1939

Dodenhulde, steen.

Begraafplaats Rootjensweg, Grembergen.

1941

Eva, brons.

Beeld waarmee Jos De Decker de Prijs van Rome won.

Plantsoen Duinendreef / Poststraat, Knokke-Duinbergen.

1947

Monument van de Weerstand, brons.

Als aandenken aan negen door terugtrekkende Duitsers op 4 september 1944 aan de Scheldebrug gedode weerstanders, waarnaar de Martelarenlaan is vernoemd.

Martelarenlaan bij aansluiting Steenweg van Grembergen, Dendermonde.

1949

Knaap met vis, brons.

Origineel verdwenen in 1993 en vervangen in 1994.

Aan Denderkade achter stadhuis, Grote Markt, Dendermonde.

1951

Oorlogsmonument Sint-Joris / Pro Patria, laagreliëf.

I.s.m. Julien Dubois.

Begraafplaats, Baasrodelei / Bookmolenstraat, Baasrode.

1952

Oorlogsmonument met krijger, opgeëiste en vrouw met kind, blauwe hardsteen.

I.s.m. architect Alfons Singelyn.

Rechts van Residentie De Wijzer, Ouburg 9, Dendermonde-Oudegem.

1952

Fontein met water gietende kinderen, brons.

Prinses Josephine Charlottepark, Stationsstraat, Lokeren.

1955

Bas-reliëfs en vier monumentale bizons, kunststeen.

Nabij Scheldebrug, Ohiostraat, Eine.

1958

Walvis voor Ommegang.

Dendermonde.

1959

Burgemeester Hippolyte Vandemeulebroucke, brons.

Groenzone H. Vandemeulebrouckeplein, Sint-Gillis-Dendermonde.

1982

Oogst, brons (Breughelfontein).

Oorspronkelijk op Oud Korenhuis, verplaatst naar Kaasmarkt, Brussel.

1982

Parabel der blinden, brons (Breughelfontein).

Boterstraat, Brussel.

1982

Wiegsters, brons (Breughelfontein).

De Brouckèreplein, kant hotel Metropole, Brussel.

1982

Doedelzakspelers, brons (Breughelfontein).

Groot Godshuis, Groot Godshuisstraat, Brussel.

1982

Carnaval, brons (Breughelfontein).

Rollebeekstraat, Brussel.

1982

Vette Keuken, brons (Breughelfontein).

Nieuwe Graanmarkt, Brussel ( ontvreemd).

1989

Sint-Ludgerusbeeld, brons.

T.g.v. verbroedering van Zele met Werden, van waaruit Zele is gesticht.

Sint-Ludgerusdekenij, Heilig Hartplein 9, Zele.

1997

Dansende kinderen, brons.

Geplaatst n.a.v. zaak Marc Dutroux in 1996.

Bogaerdbrug, Veerstraat, Dendermonde.