Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

Dendermonde

JEANNE DE DIJN (1919-    )

Als dochter van een boekhouder ligt het voor de op 24 december 1919 in Wichelen geboren Jeanne De Dijn misschien niet meteen voor de hand om een carrière in de kunsten te ambiëren. Maar de familie is bijzonder muzikaal en gaat regelmatig naar toneelvoorstellingen. Dus kunst en cultuur worden met de paplepel ingegeven. Vader Clemens en moeder Maria Lauwers verhuizen in 1923 naar Dendermonde - dan in volle heropbouw na Wereldoorlog I - en laten hun dochter een diploma als onderwijzeres halen, daarmee bouw je ook aan de toekomst. Maar Jeanne is altijd al bezig met vormgeven, in gedachten vooral, bij het zien van blokken hout of houtafval. Les geven is er voor Jeanne dan ook nooit van gekomen, wel les volgen, bij Alfred Courtens in de beeldhouwklas van de Dendermondse kunstacademie. Courtens leert haar vooral het zien van de dingen. De academie stapt ze in 1950 buiten met een gouden staatsmedaille.


Omdat beeldhouwen voor haar niet direct dagelijkse broodwinning is, zal ze tot 1980 tekenwerk verrichten voor een architectenbureau, dat ze doorgaans thuis kan doen. Beeldhouwen is dan wel een nevenactiviteit, maar het houdt haar op die manier toch dagelijks bezig, ze experimenteert met klei.  Begin jaren 1960 maakt Jeanne zich los van haar academische opleiding, om een eigen stijl te bereiken via keien en ei-vormen, waarbij heel wat van haar werken in cementsteen worden gerealiseerd, een niet zo gebruikelijk materiaal, wellicht mede geïnspireerd door haar werk voor architecten. Buitenlandse studiereizen scherpen haar stijl aan: strak monumentaal, sober spiritueel, sacraal vitaal, gedrenkt in enige erotiek en mystiek - je zou bijna zeggen: vrouwelijk. In haar werk staat steeds het idee centraal, vandaar dat het eerder abstract lijkt, dan een weergave van de realiteit.


Een eerste studiereis brengt de beeldhouwster in 1962 naar Spanje, waarna ze het ronde in haar vormgeving van beelden laat plaatsmaken voor eerder scherfachtige werken, wanneer ze kennismaakt met de Montserratberg en het klooster aldaar. Met een studiebeurs reist Jeanne vervolgens naar Egypte, waarna de ‘scherven’ weer zachter worden, als ze geraakt wordt door de vrouwen die ze in Luxor bezig ziet. In 1969 volgt een reis naar India, waar ze kennis maakt met het erotische van de hindoekunst, waar zij inspiratie uit puurt voor onder meer haar werk Grote Worteldans. Het zien van een heilige Babyan-boom nabij Calcutta is daarbij van groot belang geweest. Zes jaar later verkent de beeldhouwster Mexico, waar ze geboeid wordt door de vrouwen op de markt, die als het ware hun lot meedragen. En nog is zij niet uitgekeken, want China wordt de volgende reisbestemming. Daar zijn het dan weer de puntige rotsmassieven die haar aandacht trekken, die op haar een spirituele indruk maken, als poorten die naar de hemel wijzen. Door korrelige matte of glazende textuur aan haar bronzen beelden toe te voegen, kan ze dat spirituele daarin weergeven.


Haar laatste grote reis wordt de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella, die opnieuw volop inspiratie oplevert. Het lijkt alsof haar werk zelf een reis is: van het ei via de dood naar een opstanding. Van die bijna religieuze ervaringen is haar Kruisweg in het CM-vakantiedomein Ter Duinen een voorbeeld.


In 1967 is Jeanne De Dijn geselecteerd voor de Prijs Olivetti en ze wordt laureate van Vlaamse Kunstenaars Nu. Ook de Fugotrofee van de Unie van Belgische Componisten, die jaarlijks uitgereikt wordt aan wie zich voor de Belgische muziek verdienstelijk heeft gemaakt, is ontworpen door Jeanne.


Op 24 november 2013 is Jeanne De Dijn overleden in Dendermonde, op exact één maand voor haar 94ste verjaardag. De Stichting kunstpatrimonium Jeanne De Dijn heeft een maand eerder kunstwerken, archief en documentatie van de kunstenares geschonken aan de stad Dendermonde.


Oeuvre (onvolledig):



1962

Montserrat, cement.

1965

Eeuwig Egypte.

1970

Wat planten mij vertelden, cement.

1975

Terug van de markt.

1984

Kathedraal, brons.

1999

Ontplooiing, brons.

Rotonde Brusselsestraat/Oude Vest, Dendermonde.

2002

Sint-Blasius.

Hoofdingang AZ Sint-Blasius, Kroonveldlaan 50, Dendermonde.

2003

Gevelbeeld, brons.

Gewestelijke Landmaatschappij Dendermonde, Begijnhoflaan 24 / Molenstraat, Dendermonde.

2009

Grote Worteldans – een werk dat al uit 1970 dateert.

Grasperk Zwijvekemuseum, Nijverheidsstraat 1, Dendermonde.

????

Kruisweg.

CM-vakantiedomein Ter Duinen, Louisweg 46, Nieuwpoort.