Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

CAMILLE DEBERT (1866-1935)

Tournai / Doornik

Camille wordt op 15 april 1866 geboren in Bailleul in het Franse departement Nord als zoon van meester-beeldhouwer Charles Debert, die zijn atelier in de rue de Lille heeft. Tijdens zijn middelbare school aan het college in Bailleul, krijgt hij na schooltijd tekenlessen van M. Swinghedauw aan de plaatselijke tekenschool. Nadien wordt hij twee jaar lang aan Hendrik Pickery toevertrouwd op de Brugse Vrije Academie voor Schone Kunsten. Met een beurs van de Fondation De Puydt kan hij de École des Beaux-Arts in Lille bezoeken en een daarop volgende beurs van het departement stelt Camille in staat om naar de École Nationale supérieure des Beaux-Arts in Parijs te gaan.


Vijf jaar later wordt Camille Debert in 1891 onder de wapenen geroepen. Omdat de legerleiding wel onder de indruk is van al zijn diploma’s, wordt hij naar Nancy gestuurd, in die tijd hét artistieke centrum van Noord-Frankrijk. Op de binnenplaats van de lokale kazerne mag hij werken aan een monument voor de Franse generaal Turenne.


Na zijn diensttijd keert Camille Debert terug naar Parijs om daar in het atelier van Jules Cavelier te beginnen. Zijn neef, architect Constant Sonneville, vraagt hem om mee deel te nemen aan een wedstrijd voor het ontwerp van een monument voor de Franse soldaten die in 1832 bij de inname van de Antwerpse citadel zijn omgekomen – en ze winnen. Maar omdat Antwerpen het monument helemaal niet wil hebben, komt het uiteindelijk in Doornik terecht.


Amper 27, krijgt Camille een eerste vermelding tijdens de Salons des Artistes Français voor zijn werkstuk Á la source. Begin 20ste eeuw opent hij een atelier in de Parijse rue Franquet op nr. 4.

In 1903 vindt Debert de neo-ceramique uit, een pasta die vier keer lichter is dan wat normaliter wordt gebruikt. Maar toch blijft hij ook met het klassieke materiaal werken, zowel in hout, als in marmer, brons en steen. Zijn Parijse atelier in de rue Franquet 4 wordt een ware galerie van zijn kunstwerken.


Voor de terrassen van het kasteel van Chapuis in het departement Ain (nabij Lyon) maakt Camille Debert twee groepen Amor-beeldjes in brons. Daarnaast wordt hij vaak gevraagd voor medaillons of borstbeelden bij graven, zoals dat van generaal Cheroutre op het kerkhof van Bailleul.


Het merendeel van zijn werk is religieus van aard, zoals En Flandres, zijn meest geprezen werkstuk, een bas-reliëf van een biddende Vlaamse boerin. Voorts is er La Vierge protectrice voor het Condé-gasthuis in Chantilly, thans een ziekenhuis, La Vierge à la Chaise bij het kasteel van de graaf van Varennes, of Notre Dame des Fontenelles in Nanterre. Uit 1911 dateert een stenen beeld van Jeanne d’Arc in de Saint-Just-et-Saint-Pasteurkathedraal van Narbonne.


Camille heeft ook voor diverse kerken in zijn geboortestad en elders gewerkt. Na de Eerste Wereldoorlog zorgt hij voor een groot aantal oorlogsmonumenten, onder meer in Méteren en Bailleul, waar een bronzen gevleugelde Overwinning de verrijzenis van die tijdens de oorlog voor 98 procent verwoeste stad uitbeeldt. Deberts werk hangt daar tegen een reproductie door architect Jacques Barbotin van de ruïne van de kerk, zoals die er na WO I uitzag. De inhuldiging vond plaats op 6 september 1925.


Zelf sterft Camille Debert in september 1935 in Parijs.


Oeuvre (onvolledig):


1897

Herdenkingszuil voor de gevallen Franse soldaten bij het beleg van de citadel van Antwerpen.

Place de Lille, Doornik.

1911

Standbeeld Jeanne d’Arc.

Saint-Just-et-Saint-Pasteurkathedraal, Rue Armand Gauthier, Narbonne (Frankrijk).

1911

Standbeeld Pastoor van Ars.

Saint-Just-et-Saint-Pasteurkathedraal, Rue Armand Gauthier, Narbonne (Frankrijk).

1911

Maagd Maria met Kind en Sint-Jozef met Kind.

Saint-Mauricekerk-de-Bécon, Rue Armand Silvestre 216, Courbevoie (Frankrijk).

1912

Maagd Maria met Kind.

Boven kerkportaal, Sainte-Marie-des-Fontenelleskerk,  Avenue Félix Faure, Nanterre (Frankrijk).

1921

Oorlogsmonument, kalksteen.

Crosne, departement Essonne (Frankrijk).

1925

Zege-engel, brons, op ruïne-muur.

I.s.m. architect Jacques Barbotin.

Ruïne, opgebouwd met stenen van oude Saint-Amandkerk, Rue du Collège, Bailleul (Frankrijk).

1929

Standbeeld van Jeanne d’Arc.

Saint-Nicolaskerk, Rue Saint-Laumer, Blois, departement Loire (Frankrijk).

1932

Vier evangelisten en kerkmeubilair.

Saint-Vaastkerk, Rue Saint-Amand, Bailleul, departement Nord (Frankrijk).

1932

Kerkmeubilair.

Saint-Amandkerk, Rue de la Gare, Bailleul, departement Nord (Frankrijk).

????

Maria de beschermster.

Condé-ziekenhuis, Place Maurice Versepuy, Chantilly (Frankrijk).

????

Standbeeld Dom Leuduger.

Kapel van de Conventionelen, Saint-Brieuc Cotes-d’Amor, Bretangne (Frankrijk).

????

Heilige Maagd in de Stoel.

Kasteelpark van de graaf van Varennes.

????

Standbeeld Sint-Catharina Labouré, beschilderd plaaster.

Hôpital Saint-Sauveur, Place de l’Hôpital, Moutiers-Saint-Jean, Côte-d’Or Bourgogne (Frankrijk).

????

Maagd Maria, Sint-Théresia en Sint-Josef.

Saint-Julienkerk, Place de la Liberté, Domfront en Poiraie, departement Orne (Frankrijk).

????

Oorlogsmonument, hoog-reliëf in brons.

Contour de l’Église (parking naast kerk), Méteren, departement Nord (Frankrijk).

????

Christus aan het kruis en hoofd van Sint-Maurits.

Gevel Saint-Mauricekerk-de-Bécon, Rue Armand Silvestre 216, Courbevoie (Frankrijk).

????

Oorlogsmonument, kersantite.

Place Sainte-Suzanne, Mûr-de-Bretagne, departement Côtes-d’Amor (Frankrijk).

????

Oorlogsmonument, Lotharingesteen en graniet.

Vieux-Berquin, Rue de Bailleul (kerkplein),  departement Nord (Frankrijk).

????

Oorlogsmonument, bronzen tak op steen.

Grande Place (achter de kerk), Boeschepe, departement Nord (Frankrijk).