Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

CARL VON LINNÉ (CAROLUS LINNAEUS) (1707-1778)

Quartier Latin

Deze in 1707 in het Zweede Råshult geboren natuuronderzoeker studeert geneeskunde in Lund en Uppsala. In 1735 promoveert hij aan de intussen opgeheven universiteit van Harderwijk in Nederland tot doctor in de geneeskunde. Daarna bezoekt Carl Leiden, waar in 1735 de eerste druk verschijnt van zijn Systema Naturae. Op aanbeveling van de beroemde arts Herman Boerhaave wordt hij lijfarts en botanicus bij de Amsterdamse bankier Clifford. Die heeft op zijn landgoed een botanische tuin, een herbarium en een bibliotheek laten aanleggen. Linnaeus beschrijft Cliffords planten in een groot geïllustreerd werk, Hortus Cliffortianus, verschenen in Amsterdam in 1738. In datzelfde jaar keert Carl naar Zweden terug, waar hij hoogleraar in de genees- en plantkunde wordt te Uppsala. In die jaren verschijnen er van zijn hand vele publicaties, waaronder Philosophia botanica (1751), een boek dat lang hét handboek voor studie van de voortplanting der planten blijft.


Gedurende zijn lange loopbaan als hoogleraar heeft Linnaeus talrijke leerlingen. Velen van hen ondernemen ontdekkingsreizen naar andere landen en sturen hun leermeester materiaal voor nieuw onderzoek.

 

In zijn Systema Naturae stelt Linnaeus zich ten doel een volledige, systematisch ingedeelde catalogus van alle bekende soorten gesteenten, planten en dieren te geven. Hij deelt de soorten in aan de hand van hun morfologische overeenkomst. Deze methode wordt nog steeds in de plant- en dierkunde toegepast, ook al gebruikt men tegenwoordig in vele gevallen andere kenmerken dan Linnaeus en zijn de grenzen tussen de groepen verlegd. De nomenclatuur - naamgeving - die Linnaeus ontwierp, wordt nog steeds algemeen gebruikt. Iedere soort wordt aangeduid met een combinatie van twee namen: voorop de geslachtsnaam met een hoofdletter, vervolgens de soortnaam met een kleine letter. Beide namen worden volgens internationaal gebruik cursief gedrukt.


Doordat geregeld nieuwe soorten ter kennis van Linnaeus komen, is er steeds een nieuwe, uitgebreidere druk van de Systema Naturae nodig.


Zijn Species plantarum verschijnt in 1753. Deze indeling van het plantenrijk volgens Linnaeus is sinds lang verlaten. Die was namelijk zeer kunstmatig, doordat ze berustte op een klein aantal kenmerken en niet op het geheel van alle kenmerken. Linnaeus deelde de planten in naar de voortplantingsorganen en wel in de eerste plaats naar het aantal ervan en naar hun wijze van vergroeiing. Die was in de tijd van Linnaeus echter alleen voor de hogere planten bekend. Het systeem van Linnaeus bood het voordeel, dat men in talrijke gevallen vrij snel de naam van een plant kon vinden. Dat is ook de reden waarom het systeem zo lang in de flora's in gebruik is gebleven.


Op 71-jarige leeftijd is Carl von Linné overleden in Uppsala in 1778. Een kruidachtig plantje uit de familie van de kamperfoelieachtigen is naar de natuurwetenschapper genoemd: het Linnaeusklokje (Linnaea borealis).