Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

MARCEL RAU (1886-1966)

Tournai / Doornik

De op 20 maart 1886 in de Brusselse gemeente Elsene geboren Marcel Rau komt uit een gezin waar het werken met steen vanzelfsprekend is, zijn vader Jules is namelijk architect en de bekende bouwmeester Victor Horta is familie en peter van Marcel. Dat Marcel tussen 1903 en 1909 een opleiding architectuur en beeldhouwkunst krijgt aan de Brusselse Academie voor Schone Kunsten beantwoordt dus aan het spreekwoord van de appel en de boom. Charles Van der Stappen en Paul Dubois leren hem daar het vak. In 1907 behaalt Marcel Rau een tweede plaats in de Prix Godecharle en twee jaar later wint hij de Grand Prix de Rome, waaraan een studiereis vastzit. Hij doorkruist dan ook Europa, steekt overal wat op en start in 1915 – dus tijdens de Eerste Wereldoorlog, waar er meer in puin wordt geschoten dan er opgebouwd wordt – een carrière als inspecteur van de opleiding sierkunsten, die 45 jaar zal duren. Intussen exposeert Marcel na die oorlog in 1920 op de Antwerpse Triënnale. Hij zorgt mee voor de heropleving van de Belgische decoratieve kunsten, waarbij hij zijn bijdrage levert met beeldhouwwerk, medailles en munten. Naast grote zorg voor de compositie en een grote technische beheersing van het vak, weet Rau ook gevoeligheid in zijn werk te leggen.


De oorlog laat zijn sporen na in Rau’s herdenkingsmonumenten in Beloeil, Oostende, Aalst, Halle, Thimister, Ninove en Elsene. Zijn meest bekende monument is waarschijnlijk het 16 m grote standbeeld van koning Albert I, dat voor een 40 m hoge toren op een eilandje bij de toegang van het Albertkanaal in Luik staat.


In Brussel zijn het decoratieve beeldhouwwerk op de Van Goethem Hall van de Nationale Bank en op het gebouw van de Université Libre de Belgique (ULB) bewijzen van zijn kunne. Maar veel oudere lezers hebben zelfs een ‘Marcel Rau’ in de hand gehad, want hij is eveneens de graveur van de afbeelding van de mijnwerker op het voormalige bronzen 50 centiem-muntje uit 1951. Oorspronkelijk zouden er muntjes van 10 en 20 centiem worden geslagen met afbeeldingen van handel, landbouw, industrie en mijnbouw. Maar de prijsstijging van het brons en de echte behoefte zorgden ervoor dat enkel het stuk van 50 centiem werd gerealiseerd. Maar Marcel heeft ook als enige Belgisch geld met de beeltenis van Leopold III ontworpen, die in de jaren 1930 op munten heeft gestaan. Plannen om Leopolds portret ook op bankbiljetten te drukken, zijn echter omwille van de koningskwestie niet gerealiseerd.


Maar op de hoofdzetel van de Nationale Bank zijn er op de buitenmuur zo maar even 56 medaillons van Rau aangebracht, die verwijzen naar de middeleeuwse gildepenningen, waarbij het idee ook is doorgetrokken naar eigentijdse beroepen als spoorwegarbeider of fotograaf. Binnen in de inkomhal van het gebouw zijn de motieven herhaald in vloermozaïek. Ook drie godenbeelden boven de hoofdingang zijn van Marcel: Mercurius (handel), Minerva (nijverheid) en Vulcanus (zware industrie) vormen daar een trio dat de verbondenheid van de Nationale Bank met de Belgische economie symboliseert. Het is meteen de eerste keer dat er aluminium is gebruikt in België voor beelden in openlucht.  


Zijn gevoelskant komt sterk tot uiting in een beeldhouwwerk als Béatitude maternelle (Moederlijk geluk), dat voor het Doornikse Musée des Beaux Arts opgesteld is. Andere musea die werk van Marcel Rau in hun collectie hebben vind je in de Brusselse randgemeente Elsene en een stuk verderop in Parijs en Boedapest.


Marcel heeft vaak samengewerkt met andere beeldhouwers en met architecten voor de oorlogsmonumenten, zoals Paul Dubois, Charles Samuel, Alphonse Boelens en Georges Hendrickx. Op 29 juni 1966 is Marcel Rau in Brussel overleden.


Oeuvre (onvolledig):



1921

Oorlogsgedenkteken, hardsteen, brons.

Justus Lipsiusplein, Overijse.

1921

Monument aux morts, steen en brons.

Square Gossart / Rue de Favarcq (tegenover de kerk), Beloeil.

1922

Gedenkteken 3de en 23ste Linieregiment, hardsteen, bronzen hoogreliëf.

I.s.m. architect Georges Hendrickx.

3de en 23ste Linieregimentsplein, Oostende.

1922

Oorlogsgedenkteken 1830/1914-‘18/1940-’45, hardsteen en brons.

Albertpark, Parklaan z/n, Halle.

1922

Nationaal Oorlogsmonument voor Oud-leerlingen, Troepenkinderen en legerpupillen, hardsteen en brons.

I.s.m. architect Georges Hendrickx en steenhouwer Michel Verhulst.

Graanmarkt, Aalst (tegenover ingang oud-Pupillenschool).

1922

Oorlogsmonument, witte steen en brons.

Kerkplein, Ninove.

1923

Monument à la Mémoire du Cavalier Antoine Fonck, hardsteen.

Chaussée Charlemagne nabij huisnr.4, Thimister-Clermont.

1926

Oorlogsmonument 1914-1918, steen en brons.

I.s.m. beeldhouwer Charles Samuel.

Gedachtenissquare, Elsene.

1928

Memorial Albert I, hardsteen..

Monsin-eiland, Luik.

1933

Monument voor de koloniale pioniers, hardsteen en brons.

I.s.m. architect Alphonse Boelens.

Rode-Kruissquare, Elsene.

1936

Le Mineur et sa famille (De Mijnwerker en zijn familie), L’administration communal (Magistraat en griffier),

Wapenschild van Charleroi met stedelijke bedrijvigheid, hardsteen.

Kroonlijst stadhuis Charleroi, Place Charles II, Charleroi.

1941

Communiebank en preekstoel, keramiek.

I.s.m. Raymond Glorie.

Heilige Familiekerk, Nieuwe Gentsesteenweg 8, Dilbeek.

1951

Decoratief beeldhouwwerk Kunstberg.

I.s.m. Oscar Jespers, Dolf Ledel, Tony Van Goolen, Marnix d’Haveloose, Antoine Vriens e.a.

Kunstberg, tussen Koudenberg en Albertinaplein, Brussel.

1958

56 medaillons van beroepen, steen.

I.s.m. architect Marcel van Goethem.

Noordzijde Nationale Bank, Bankstraat / hoek De Berlaimontlaan, Brussel.

1958

Beelden Mercurius, Minerva, Vulcanus, aluminium.

Hoofdingang Museum van de Nationale Bank, De Berlaimontlaan 3, Brussel.

1961

Borstbeeld Albert Devèze, minister van Oorlog, marmer.

Square Albert Devèze, Elsene.

????

Decoratief beeldhouwwerk.

Université Libre de Belgique, Brussel-Elsene.

????

Sfinks, brons.

Grafmonument danseres Paulette Verdoodt.

Begraafplaats Brussel,  Kerkhof van Brussellaan, Brussel-Evere.

????

Monument aux victimes des deux guerres, steen en brons.

Château du Faing (gemeentehuis Chiny), Rue du Faing 10, Jamoigne-Chiny.

????

Monument aux morts, steen en brons.

Splitsing Rue de la Clinique / Rue des Combattants, Vielsalm.