Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

SINT-BRIXIUS (±380-444 )

Tournai / Doornik

Brixius wordt eind 4de eeuw geboren in Tours, destijds een stad in Romeins Gallië, nu in Frankrijk. Hij wordt daar opgemerkt door bisschop Maarten, de latere Sint-Martinus. Die laat Brixius opleiden in het klooster van Marmoutier, vlakbij de stad. Maar Brixius is een lastpost, zeker geen voorbeeldige kloosterling en hij stelt het geduld van Maarten behoorlijk op de proef. Maar die heeft een goddelijke ingeving gekregen, waarin een zich herpakte Brixius als zijn opvolger wordt aangeduid. Dus ja, zelfs wanneer Brixius het klooster verlaat om naar eigen zeggen te gaan leven tussen stallen met mooie paarden en met lustige slaven in zijn huis, kan Maarten enkel maar handenwringend toezien.


Niettemin beklimt de gedoodverfde opvolger van Martinus inderdaad na diens overlijden rond 397 de bisschopzetel van Tours. En het moet gezegd, hij geeft zijn leven meteen een radicale wending en zal zich gedurende zevenenveertig jaar volledig voor de Kerk inzetten.

Maar niet iedereen in Tours is zo opgezet met deze nieuwe bisschop en er volgen dan ook lastercampagnes die zijn aanzien als bisschop af en toe ondermijnen. Wanneer hij drieëndertig jaar op de bisschopszetel heeft gezeten, wordt Brixius er plots van beschuldigd een kind te hebben verwekt bij een volksmeisje dat zijn was doet. Anderen beweren zelfs dat het om een maagdelijke kloosterlinge zou gaan. Om zijn onschuld te bewijzen, laat Brixius het kind waarvan hij de vader zou zijn bij zich brengen en zegt: “In naam van God bezweer ik je om in ieders bijzijn te zeggen of je mijn zoon bent.” Het slechts 30 dagen oude kind antwoordt daarop met klare taal: “Nee, u bent niet mijn vader.” De verraste omstanders willen dan graag weten wie dat wel is en verzoeken Brixius dat ook meteen maar even aan het kind te vragen. Maar nee, dat weigert de bisschop, want daar gelden de regels van de privacy.

Blijkbaar is niet iedereen overtuigd na dit wonder, want sommigen zetten de bevolking tegen Brixius op en zij slagen erin hem uit Tours te verjagen. Brixius gaat dan een aantal jaren in Rome wonen. Intussen proberen zijn tegenstanders een nieuwe man op de bisschopszetel te krijgen. Zo trekken ze met ene Justinianus naar Rome, om hem door de paus als nieuwe bisschop te laten erkennen. Helaas voor hen, overlijdt deze kandidaat onderweg in Verceil. Dan zetten ze maar Armenius op de bisschopszetel.


Brixius slaagt er in Rome in, om de paus van zijn onschuld te overtuigen en deze laat hem dus rond 440 terugkeren naar Tours om opnieuw zijn bisschopsambt op te nemen. Als hij ergens op 6 mijl van Tours overnacht, krijgt Armenius een visioen waarin de geest van Brixius hem verschijnt. Wanneer dan Brixius via een stadspoort Tours binnenkomt, wordt op datzelfde moment het lichaam van Armenius door een andere poort ten grave gedragen.

Na opnieuw als bisschop te zijn geïnstalleerd, laat Brixius een fraai graf aanleggen voor zijn voorganger en laat hij op de plaats waar Maarten begraven wordt een kerk bouwen, gewijd aan Saint-Etienne (Sint-Steven).


Als Brixius in 444 sterft, neemt zijn verering snel toe, zowel in Frankrijk als in Engeland, zodat hij ook op de Anglicaanse heiligenkalender een plaatsje krijgt. In Frankrijk alleen al zijn er twaalf parochies die de naam Sint-Brixius (Saint-Brice) dragen. Zijn feestdag is 13 november en hij is patroon van de rechters. Jawel, de getuigenis van dat amper een maand oude kind zit daar voor veel tussen. In 580 heeft Gregorius van Tours de relieken van Brixius overgebracht naar Clermont-Ferrand in de Auvergne-streek.