Frits Schetsken

Kunstschatkist

Toermalijn

Bollebooswicht

Kunstschuimer

Kunstspotter

SINT-MARTINUS (316-397)

Tournai / Doornik

De omstreeks 316 in het thans in Hongarije gelegen Sabaria geboren Martinus is een zoon van een Romeinse tribuun, die als ruiter naar Gallië komt. Daar bekeert hij zich tot het christendom, verlaat het leger en wordt een leerling van Hilarius van Poitiers. Blijkbaar een uitstekende leerling, want in 371 volgt hij Litorius op als bisschop van Tours.

Volgens de legende rijdt hij op een keer te paard in Amiens en ziet hij een bedelaar die amper gekleed is. Prompt snijdt Maarten zijn eigen mantel in tweeën en geeft één helft aan de sukkelaar. Die nacht verschijnt Christus zelf aan hem, gekleed in diezelfde halve mantel. Martinus is nu de patroon van de kleermakers, dat komt ervan als je moedwillig je kleren scheurt en hen dus extra werk bezorgd. Daarnaast is hij symbool van de naastenliefde en vrijgevigheid. Dat laatste heeft ertoe geleid dat hij een tijdlang de concurrent van Sinterklaas is geweest, waarbij in bepaalde streken kinderen op zijn feestdag, de 11de november, cadeautjes kregen en dus Sint-Maarten vierden. Maarten had dan wel geen zwarte knechtjes bij zich, maar wel dat paard. Maar Martinus cumuleert ook nog een aantal beschermheerschappen: soldaten, ruiters, smeden, wevers, bedelaars, kuipers, zij allen kiezen hem als schutspatroon.

Bovendien wordt hij nog gezien als ontginningsheilige, wat hem tot beschermer maakt van paarden en ganzen. Dat laatste houdt verband met de legende dat hij zich ging verbergen in een ganzenstal toen men hem tot bisschop van Tours wilde benoemen. Hij achtte zich niet waardig voor die job, maar de snaterende ganzen verrieden hem en zo was er geen ontsnappen meer aan, hij werd naar Tours gebracht en tot bisschop gewijd, willen of  niet. Maar de ganzen hebben ervoor moeten boeten, het werd de gewoonte om op zijn feestdag gans te eten. Nu, 11 november valt niet toevallig in het begin van de trek van de ganzen naar het zuiden. Dan zijn ze dus makkelijker te verschalken.

Tot slot is Martin ook nog de eerste patroon van Frankrijk, voor Jeanne d’Arc. Veel vroeg gebouwde kerken zijn naar deze heilige genoemd.