In Memoriam Annmarie Sauer We hebben afscheid moeten nemen van Annmarie Sauer. De rimpels van mijn ziel. Zo luidt de ondertitel van de site van Annmarie Sauer op Het Stille Pand: “Deze poëtische ondertitel van Annmarie's site op Het Stille Pand is vanaf heden van dubbele betekenis,” aldus Rose Vandewalle, collegadichter en jarenlange vriendin. “Maya, dochter van Annmarie Sauer, liet ons immers weten dat haar mama gisterenmorgen (21 oktober jl.) rustig haar laatste adem heeft losgelaten, waaraan ze volgende troostvolle woorden toevoegde: Het was een liefdevol afscheid.” Rose: “Wij, medebewoners van Het Stille Pand, die Annmarie al dan niet van dichtbij hebben gekend/met haar bevriend zijn geweest, weten wat een bijzonder getalenteerd en humaan iemand ze was en dat we ondanks de rimpels van haar ziel die ze zichzelf in haar poëzie toekent, haar nu ook zullen missen al blijft de waardering voor haar persoon zowel als voor haar enorme taalvaardigheid in het hart van velen bewaard.” Roger Nupie: “Mooie herinneringen aan Annmarie Sauer. Toen ze mij uitnodigde op het Europees Parlement om een poëzieprogramma voor tolken te brengen, de talloze poëzieactiviteiten die ze in haar tomeloze gastvrijheid organiseerde in haar appartement en de gedichten die ze vertaalde voor mijn drietalige bundel Lichthaus/Lighthouse. Haar vertalingen zijn voortreffelijk, getuige hiervan ook de poëzie die ze selecteerde, vertaalde en van een inleiding voorzag van de Native American Sherman Alexie, Over ruggen van zalmen (Uitgeverij P, 2015). Ze vroeg Lucienne Stassaert en mij om die vertaling ‘scherpzinnig na te lezen’, wat we met plezier deden. We deelden eenzelfde fascinatie voor Gertrude Stein, wat leidde tot haar publicatie prozagedichten Zo ben ik zand (beïnvloed door Gertrude Steins Tender Buttons, Dodopers Eindhoven, 2016). We zullen niet alleen haar publicaties als dichteres en vertaalster blijven koesteren, maar evenzeer - en niet in het minst - haar engagement en haar warme persoonlijkheid. Laten we haar uitspraak Vergeet niet dat je deel bent van het geheel. De toekomst is in jou geplant. meedragen als een talisman.” Annmarie Sauer overleed op 20 oktober, op 78-jarige leeftijd. Ze zag het levenslicht in Dayton, Ohio en blies de laatste adem uit te Oosterlo. Ze groeide in Antwerpen. Als kind bracht ze haar vakanties en weekends afwisselend door bij haar groottante in Krefeld/Ficheln en bij haar Duitse grootmoeder in Antwerpen, iets wat haar geenszins belette van elk jaar ‘terug naar huis’ (in Arizona) te keren waardoor ze op indianengebied kwam, wat haar in staat stelde Over ruggen van zalmen te realiseren, een bundel die in 2015 werd voorgesteld in Galerij De Zwarte Panter. Het onderweg zijn is een gegeven dat vaker opduikt in haar schrijven. Voor haar, ze noemde zichzelf ‘nomade’, was ‘thuis’ zowat gelijk aan onderweg zijn. Annmarie Sauer, die heel wat poëzie vertaalde, stelde ook Met Rode Inkt samen, een bloemlezing uit poëzie van Noord-Amerikaanse indianen. Ze reisde veel, en verbleef al sinds 1991 jaarlijks minstens tien weken in Chloride, Arizona. Haar vertalingen verschenen in onder meer Wevers tussen twee werelden, over Navajo en Hopi, en in Woestijnwoorden, een bundel aforismen van de Cherokee MariJo Moore. Sauer was getrouwd met beeldend kunstenaar Tony Mafia zaliger, die van vaders kant een Honandaga Cherokee was. Annmarie Sauer stelde Eigen wegen, een bundel gedichten van vrouwelijke auteurs, samen en schreef de dichtbundel Jardin Public. Gedichten van haar hand verschenen in verschillende bloemlezingen en literaire tijdschriften. Annmarie Sauer las graag voor. Rose Vandewalle schreef ter afscheid een gedicht voor Tumbleweed, zoals Annmarie zich soms wel noemde: Denkend aan Tumbleweed Ik woon hier niet prevelt ze zacht voor zich uit twaalf hoog met weids zicht over de stad waarvan ze zich kennelijk vervreemd voelt ik woon hier niet als in een openbaring alsof alles daarginds heeft afgehaakt verleden en meer nog het heden de dichter merkt niet langer hoe de avond een sluier over de huizen legt als om ze voorgoed toe te dekken © Rose Vandewalle Verschenen in de DE AUTEUR december 2025 ▪ 4